آیا فریضه حج مسلمانان که بر دور سنگ و گِل طواف می‌کنند و در منا خون می‌ریزند، شبیه و مشترک با اعمال بت‌پرستان نیست؟

جواب: بر اساس شباهت ظاهری نباید حکم و قضاوت کرد و هر دو را با یک چوب نباید راند. چون در اعمال مشترك، میزان و ملاك، قضاوت ظاهر نیست، بلكه ملاك نیت و قصد قلبی است. بله! اگر خواسته باشیم شباهت ظاهری را كافی در قضاوت بدانیم، بسیاری از اعمال فریضه حج، شبیه اعمال بت‌پرستان است كه بر گرد سنگ و گل طواف می‌كردند و بتهای چوبی و فلزی خود را می‌بوسیدند، و شبیه همین كار را ما نیز انجام می‌دهیم، دور كعبه كه از سنگ و گِل است، می‌گردیم و حَجَر را می‌بوسیم و در منا خون می‌ریزیم.

در این رابطه حضرت آیت‌الله سبحانی می‌فرماید: «پس باید توجه داشته باشیم که ملاك قضاوت‌ها و داوری‌ها در كارهای به ظاهر مشترك، انگیزه‌ها، نیت‌ها و قصدها است و هرگز نمی‎توان به حكم این‌كه ظاهر عمل به هم شبیه است، حكم آن‌ها را یكی دانست.»[1] پس نه تنها شباهتی بین حج مسلمانان و بت‌پرستی مشرکان نیست، بلکه از زمین تا آسمان با هم فرق می‌کنند.

پی‌نوشت:

[1]. کتاب آیین وهابیت، آیت الله جعفر سبحانی، چاپ دارالحدیث، نشر مشعر، فصل17، ص316.